Jak przekazać firmę dziecku?

Od strony podatkowej, najkorzystniejszym sposobem przekazania firmy dziecku jest nieodpłatne przekazanie całego przedsiębiorstwa. W ten sposób można uniknąć zapłacenia zarówno VAT-u, PIT-u, jak i podatku od spadków i darowizn.

Mając dorosłe, przedsiębiorcze dziecko, można przekazywać firmę stopniowo, wydzielając z prowadzonego przedsiębiorstwa poszczególne składniki majątku. Trzeba jednak liczyć się z tym, że w decyzji tej będzie uczestniczył także fiskus. W takim przypadku bowiem każde, nawet nieodpłatne przekazanie należy rozpatrzyć pod względem opodatkowania VAT-em. Przekazując jednorazowo całość przedsiębiorstwa lub jego wydzieloną część, można uniknąć płacenia podatków.

Zbycie przedsiębiorstwa poza VAT

Opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatna dostawa towarów, przy czym w pewnych okolicznościach przepisy uznają, że jest nią także nieodpłatne przekazanie. Problemu tego nie ma, gdy przedmiotem transakcji jest przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.

WAŻNE! Ustawa o VAT wprost wskazuje, że jej przepisów nie stosuje się do zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, wyłączając w ten sposób spod opodatkowania VAT-em takie czynności. Nie ma przy tym znaczenia, czy zbycie następuję odpłatnie czy nieodpłatnie.

Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.

Obejmuje ono w szczególności:
1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa)
2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości
3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych
4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne
5) koncesje, licencje i zezwolenia
6) patenty i inne prawa własności przemysłowej
7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne
8) tajemnice przedsiębiorstwa
9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 551 Kodeksu cywilnego).

Natomiast definicję zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawiera na własne potrzeby ustawa o VAT, która wskazuje, że jest to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań) przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Nie zamykaj firmy przed przekazaniem

Co ważne, rodzic, który przekazuje firmę, nie powinien zamykać swojej działalności zanim nie sfinalizuje całego procesu. Gdyby najpierw zakończył swoją działalność, musiałby odprowadzać podatek od tzw. spisu z natury. Opodatkowaniu VAT-em, poza np. dostawą towarów czy świadczeniem usług, podlegają bowiem także towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy.

Ma to miejsce w przypadku rozwiązania spółki cywilnej lub handlowej nie mającej osobowości prawnej (np. spółki jawnej, komandytowej, komandytowo-akcyjnej), jak również zaprzestania przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną wykonywania działalności gospodarczej.